In bài

VietCatholic News (25/12/2002 )

THE FIRST NOEL
Đêm Giáng Sinh Đầu Tiên

The First Noel là bài dân ca mùa Giáng sinh cổ xưa nhất mà ngày nay còn hát. Mặc dầu được in ra lần đầu tiên vào năm 1833, bản nhạc này đã xuất hiện trước đó ít nhất cũng khoảng 300 năm. Nguyên bản phát xuất từ đâu và vào thời điểm nào thì vẫn còn là một nghi vấn, và cả hai nước Anh, Pháp đều dành phần xuất xứ. Chữ “Noel” cho biết có thể bản nhạc đã khởi đầu từ nước Pháp (Noel là tiếng Pháp chỉ ngày lễ Giáng sinh), nhưng một số sự việc lại chứng minh ngược lại, nghĩa là bài ca xuất phát từ nước Anh rồi mới truyền qua nước Pháp. Nhưng điều chắc chắn không còn phải nghi ngờ gì nữa là đức tin và tinh thần của tác giả, tuy bài ca thật xưa cổ nhưng mỗi lần hát lên lại làm sống động thêm niềm tin đó.

Như đã có hai quan điểm khác nhau về xuất xứ của bài ca thì cũng có hai cách đánh vần tên của bài hát. Ở nước Anh, và đôi lúc cả ở Mỹ, chữ “Noel” được viết khác đi, và tên bài hát trở thành “The First Nowell”. Dĩ nhiên là tại Pháp, chữ Noel vẫn được duy trì. Dù là noel hay nowell thì ý nghĩa ở cả hai ngôn ngữ đều giống nhau: đó là tiếng reo vui chỉ ngày sinh của Đấng cứu thế. Vậy mà, trong lúc tác giả vô danh của bản nhạc hiển nhiên biết rõ về ngôn ngữ để dùng mở đầu phần điệp khúc của bài ca, thì lại thiếu sót đôi điểm về Kinh thánh. Điều này cho ta thấy thêm được cái quá trình của người sáng tác.

The First Noel là một trong số ít bản ca giáng sinh thủa ban đầu còn sót lại tới ngày nay được xếp vào loại dân ca. Người phụ trách viết nên bài ca này hiển nhiên rất hứng khởi về lễ Giáng sinh và hiểu rất rõ sự kỳ diệu của sự nghiệp giáng thế, nhưng lại không nắm vững được toàn diện câu chuyện Thánh kinh thuật lại về sự giáng sinh đó. Ở thời kỳTrung cổ, sự việc này gần như là một định luật chứ không phải là một ngoại lệ.

Trong thời điểm lúc bản “The First Noel” được viết ra, rất ít cóbản Thánh kinh được lưu hành trong dân gian. Hầu hết Thánh kinh lưu trữ ở trong nhà thờ, tu viện và viết bằng tiếng La tinh. Người dân thường ít khi được đích thân thấy cuốn sách thánh hoặc giả có được thấy chăng nữa cũng không đọc được vì đa số dân chúng thời đó đều thất học.

Đó có lẽ là trường hợp của tác giả The First Noel. Không có sách thánh làm hướng dẫn, người viết chỉ dựa theo những gì đã nghe kể lại về biến cố giáng sinh của Chúa. Hầu hết các chi tiết tác giả kể lại đều đúng, nhưng lại lầm khi thuật rằng các mục đồng đã theo dấu ngôi sao để tìm tới chỗ Chúa sinh ra. Thánh kinh không nói ngôi sao đã dẫn lối cho mục đồng, nhưng là chỉ đường cho các nhà đạo sĩ đến từ phương đông.

Một yếu tố chính yếu khác trong bản cổ ca này cho biết bài ca do một người không có kiến thức về ngữ pháp, đó là cách cấu tạo các câu. Thí dụ, trong nguyên bản, câu “This child truly there born he was” thì đơn giản không phải là cấu trúc của người biết ngữ pháp. Tuy nhiên, cái tinh thần toát ra từ bản The First Noel đã bù lại cái thiếu sót có vẻ chuyên biệt này. Cái tinh thần đó, hiệp với phong tục hàng năm của dân chúng miền Scandinavia có lẽ đã là đảm bảo cho sự sống còn của bản cổ ca này.

Trong thời kỳ Trung cổ, dân chúng nước Anh đã giữ cái tập quán về khúc củi Yule do người Viking để lại. Cứ mỗi mùa đông, người trong gia đình lại vào rừng đốn một khúc cây lớn, kéo về nhà, cắt bỏ cành và khoét rỗng ruột. Rồi họ nhồi vào bọng cây đó các hương liệu, dầu, đồ thơm, và đem đặt vào lò sưởi. Họ phun chất nhen lửa chung quanh khúc củi, rồi cô con gái trong nhà hoặc bà vợ đốt củi bằng que cây còn lại từ khúc củi năm trước. Những gia đình có đốt khúc củi Yule hàng năm tin rằng họ sẽ đuợc may mắn trong nhà.

Khi những người theo tập tục đó trở lại theo đạo Chúa, họ đem áp dụng tục này vào lễ Giáng sinh. Đối với họ, cây gỗ hiển nhiên tượng trưng gỗ của cây thánh giá và hương liệu là cuộc sống cao đẹp Chúa dành cho mỗi người tín hữu do sự hy sinh của Người trên thánh giá đó. Khúc củi được đưa về nhà hôm trước lễ Giáng sinh và được đốt lên, hy vọng sẽ âm ỉ suốt 12 ngày của mùa lễ để lụi tàn vào ngày mùng 6 tháng giêng, ngày các nhà đạo sĩ đến dâng lễ vật lên Chúa. Nếu khúc củi cháy lâu được như vậy đó là dấu hiệu ngôi nhà được chúc phúc.

Tại nước Anh, The First Noel được hát lên hàng năm khi những người nông dân bắt đầu đốt khúc củi Yule. Như vậy bài ca trở thành phần mở đầu của mùa giáng sinh. Đặc biệt là đối với các em nhỏ, bài ca là dấu hiệu bắt đầu những ngày kỳ thú nhất của chúng trong năm. Cùng với thời gian, cái tập tục đốt củi Yule vẫn được duy trì và mang theo với nó âm nhạc của bài ca này. Tuy nhạc và lời không được ghi chép, nhưng bản The First Noel vẫn tiếp tục tồn tại.

Trong cuộc sống ba trăm năm đầu của bài ca, cũng giống như số phận của nhiều ca khúc khác, bản The First Noel không được dùng trong các nghi lễ tôn giáo. Những bài hát mới dù có thấm đượm chuyện tích trong Thánh Kinh cũng không đuợc ca hát trong hầu hết các thánh đường. Vì có sự khinh thường của hàng giáo sĩ nên những bài ca đại loại như The First Noel trở thành những khúc ca ngày lễ của đám dân giả. Nó phản ảnh niềm vui của mùa lễ Giáng sinh, sự kỳ diệu của việc Con Chúa xuống cứu độ loài người không phân biệt sang hèn. Những bài hát như vậy trở thành một phần của truyền thống gia đình, và nhiều bài hát mùa lễ ngày nay rất được yêu chuộng có lẽ đã mai một đi nếu không được truyền lại từ thế hệ này sang thế hệ khác theo truyền thống đó.

Cả bài hát The First Noel và tập tục đốt khúc củi Yule mùa lễ Giáng sinh đã tìm đường vào nước Pháp khoảng thế kỷ thứ 15, có lẽ do những đoàn hát dạo người Anh đã đem giới thiệu với công chúng Pháp. Cũng giống người Anh, thường dân Pháp đã chấp nhận bài ca này và sứ điệp của nó, lại còn thay đổi đi theo với lối riêng của họ: Bài này được trẻ em ca theo lối hát đuổi.
Năm 1833, bản nhạc The First Noel được William Sandys đem xuất bản. Hành nghề luật sư nhưng ông lại thích âm nhạc và trong lúc rảnh rang còn đi sưu tập dân ca Anh, Pháp. Ong cho in bài The First Noel vào tuyển tập các bài dân ca giáng sinh. Đã đuợc giai cấp nông dân yêu thích từ lâu nên vào khoảng giữa thập niên 1800 lúc giáo hội Anh giáo bắt đầu dùng những bài hát mới trong các nghi lễ thì bản nhạc này được quảng đại quàn chúng rất hoan nghênh.

Nhạc bản này, hiển nhiên đã được gợi hứng từ câu chuyện giáng sinh của đấng Cứu thế và có lẽ viết ra do một người bình dân ít học, vẫn còn là bài ca được mọi thời yêu mến. Nhưng điều làm người ta thắc mắc là không hiểu tại sao bài hát này còn tồn tại trong khi rất nhiều bản nhạc dân ca giáng sinh khác - trong đó nhiều bài dùng lời ca hay hơn - lại bị rơi vào quên lãng. Có thể điều quan yếu là tác giả đã đặt vào bài ca một tinh thần mừng vui hớn hở hiếm thấy. Tất cả những ai đã hát nhạc bản này đều không nghi ngờ rằng người viết đã không chỉ xác tín mỗi lời viết ra mà còn hứng khởi về câu chuyện kể lại. Vì vậy nhạc bản này tượng trưng cho cái tinh anh đích thực của lễ Giáng sinh, cái tinh tuý được triển dương nhiều lần trong mỗi mùa lễ : đó là lời loan báo tin vui ngày Chúa xuống trần. Tuy tập tục đốt khúc củi Yule đã tàn lụi theo với tháng năm nhưng bài ca The First Noel thì mỗi mùa giáng sinh vẫn mãi mãi còn bừng sáng.

(dịch theo Ace Collins)

The First Noel

The first noel the angel did say
Was to certain poor shepherds in fields as they lay -
In fields where they lay keeping their sheep,
On a cold winter�s night that was so deep.

Chorus: Noel, noel, noel, noel,
Born is the king of Israel.

They looked up and saw a star
Shining in the east, beyond them far;
And to the earth it gave great light,
And so continued both day and night.

And by the light of the same star,
Three wise men came from country far;
To seek for a king was their intent,
And to follow the star wherever it went.

This star drew nigh to the northwest,
O�er Bethlehem it took its rest;
And there it did both stop and stay,
Right over the place where Jesus lay.

Then entered in those wise men three,
Full rev�rently upon their knee;
And offered there, in His presence,
The gold, and myrrh, and frankincense.


Một phiên khúc trong bản Việt ngữ của nhạc sĩ Đỗ vy Hạ:

Giữa trời mùa đông giá. Trong máng chiên nghèo nàn,
Con Chúa sinh xuống đời, để cứu rỗi cả nhân loại.
Giữa trời mùa đông vắng, muôn tiếng ngân nhịp nhàng
Thiên sứ vang lời hòa ca tôn kính Con Vua Trời

ĐK: No-el, No-el, No-el, No-el
Đấng sinh xuống trần là vua Is-ra-el.

Phạm Hoàng Nghị

Trang nhà