In bài

Năm 1899 đức cha Colomer Lễ, niên trưởng hàng Giám mục miền Bắc Việt Nam được Tòa Thánh trao việc tổ chức và chủ tọa Công Ðồng Bắc Kỳ. Nhưng đức cha thấy mình già yếu đã xin miễn. Nên đức cha Terrém Hiến đảm nhận thay. Ðức Cha Colomer ủy quyền địa phận cho đức cha phó Velance Khâm, rồi lên đường sang Rôma vào năm sau, dự lễ tôn vinh chân phước 77 đấng tử đạo, trong số này có 64 vị ở Việt Nam.

Công đồng miền Bắc kỳ thứ nhất được triệu tập tại Kẻ Sặt, khai mạc ngày 11 tháng 2 năm 1900 vào ngày Chúa Nhật.

Các nghị phụ chính gồm có 7 đức Giám mục:

Tám vị được mời:

Công đồng diễn tiến trong ba kỳ hội, kéo dài một tháng. Ðây là công đồng rất quan trọng, các thừa sai Pháp và Tây Ban Nha tiến tới một đường lối hợp tác cho công cuộc truyền giáo, trong các địa phận xứ Bắc (từ sông Gianh trở ra).
Ở một tình thế mới, một qui chế được ban hành sau đó, chia làm bốn phần:

Phần 1:

Gồm bẩy đoạn nhắc đến trách nhiệm và nghĩa vụ của đấng làm thày: Giám mục, Thưà sai, Linh mục bản quốc và Thày Giảng. Nói về tổ chức nhà Ðức Chúa Lời, nhà trường, vấn đề mọi của làm của chung, và về đời sống tu trì.

Phần 2:

Gồm hai đoạn bàn về tài sản thuộc Giáo hội: Quản trị, tiêu dùng, sổ sách.

Phần 3:

Gồm bẩy đoạn bàn về việc ban phát các bí tích: Siêng năng và theo sách các phép Roma và sách công đồng Tứ Xuyên (Trung quốc)

Phần 4:

Gồm 9 đoạn nói về việc coi sóc bổn đạo: về luật tham dự Thánh Lễ và kiêng việc phần xác, kiêng thịt và ăn chay, cùng tổ chức trùm trưởng các họ, trường dạy kinh bổn. Công đồng cũng nhấn mạnh đến việc nhận bổn đạo mới, tra hỏi và tránh bỏ điều mê tín dị đoan, về thời gian thử thách. Cuối cùng Công đồng bàn về việc tổ chức cô nhi viện và bệnh viện.

Một sự vui mừng tràn ngập Giáo Hội Việt Nam, lần thứ nhất ngày 25- 5-1900 Ðức Giáo Hoàng Lêo 13 suy tôn 64 anh hùng tử đạo ở Việt Nam cùng với 13 vị ở Trung Hoa ghi vào sổ bộ các chân phước. Ngày đó hàng chục người tới vương cung thánh đường Thánh Phêrô, để được nghe đức Giáo Hoàng lấy tư cách Ðại diện Chúa ở trần gian, tuyên dương công đức sự nghiệp và đức tính can trường hy sinh của 64 anh hùng tử đạo thuộc ba quốc tịch Tây Ban Nha, Pháp, Việt, đã lấy mồ hồi nước mắt cùng xương máu xây đắp tiền đề Giáo Hội Việt Nam.

Khắp nơi trong giáo hội Việt Nam mở tuần Tam nhật, đại lễ và rước kiệu các chân phước tử đạo, nhất là những nơi quê hương của các đấng như: Cái Mơn, Thợ Ðúc, Phủ Cam, Nhu Lý, Khê Cầu, Vinh Trị, Kẻ Sở, Kẻ Báng, Ninh Bình, Trà Lũ, Phú Nhai, Ninh Cường, Ngọc Ðồng, Bắc Ninh...

20 tháng 5 năm 1906 thêm 8 đấng tử đạo dòng Ða minh ở Việt Nam được suy tôn chân phước, sau khi nhắc đến tiểu sử, huân công sự nghiệp của từng vị, và sau khi đề cập đến sự điều tra cẩn thận theo biện pháp khắt khe của giáo hội, đức Thánh Cha Piô X chính thức tuyên bố:

"Chiếu theo lời yêu cầu tha thiết của toàn thể dòng Anh Em Thuyết Giáo, của hàng Giáo sĩ và giáo dân nhiều giáo phận Tây Ban Nha, ta lấy quyền Tòa Thánh suy tôn chân phước những đấng đáng kính có tên sau đây.."

(Không ghi danh sách 07 vị chỉ ghi vị thứ tám) là Thầy Giuse Khang (sinh tại Trà Vi, Thái Bình) bị xử trảm tại Hải Dương ngày 6-12-1861

Ðúng 3 năm sau, một ngày vinh quang nữa của các bậc anh hùng Tử Ðạo Việt Nam, ngày 02-5-1909 Giáo Hoàng Piô X suy tôn chân phước 20 đấng thuộc các giáo hội Thừa Sai Paris: 1 Giám mục, 2 Thừa sai, 8 Linh mục, 1 Thầy giảng, 8 giáo dân, quân nhân, sĩ quan.

(Không ghi danh sách 20 vị...)

Năm 1912 là năm công đồng lần thứ hai, được triệu tập tại Kẻ Sở, dưới quyền chủ tọa của đức cha Gendreau Ðông M.E. địa phận Tây, niên trưởng hàng giám mục xứ Bắc, công đồng khai mạc ngày 10 tháng 11 kéo dài đến 24 cùng tháng, được diễn tiến trong ba phiên họp khoáng đại. Tham dự công đồng, ngoài đức cha chủ tọa có 4 giám mục:

2 bề trên địa phận:

Các vị sau đây cũng được mời tham dự và giúp việc công đồng:

Năm cha chính:

Và năm thừa sai:

Công đồng miền thứ hai này cốt là phải noi theo công đồng miền thứ nhất, để công đồng thứ hai chẳng còn ra như công đồng mới, một làm việc công đồng thứ nhất mà thôi, nghĩa là trong công đồng này sẽ luận thêm các điều hoặc chưa rõ đủ, thì sẽ cắt nghĩa minh bạch, tùy như ta lấy làm phải, làm tốt hơn trước mặt Ðức Chúa Lời.

Công đồng kết thúc, một qui chế gồm các công vụ và sắc lệnh (Act et Desreta) được ban hành, trong đó có lời đức Thánh cha Piô X khuyên các linh mục toàn cầu, nhân dịp ngày mừng Kim khánh linh mục (4-8-1908); còn có sắc Tòa Thánh về việc giải tội cho nữ tu (3-2-1913), Những bản mẫu Interpellatio (Hồi Vấn) dành cho các dự tòng đã có vợ, nay xin theo đạo và cưới vợ khác, những chỉ thị về việc bác bỏ những dị đoan và những gì có mầu dị đoan.

(Trích Giáo Hội Công Giáo ở Việt Nam quyển IV từ trang 72 đến 78).

Người đọc sử Chu Văn Ngọc.

Kesat60.jpg (32163 bytes)

Kẻ Sặt Hải Phòng kỷ niệm Thánh Ðường 68 năm

| Xem cả trang | Đóng lại | Trang Nhà |