In bài
Bức thư viết sau đây của ông Chu Văn Ngọc viết cho người em (Vũ Ðình San) để độc giả hiểu thêm về biến cố đập phá Kỷ đài Tử đạo Kẻ Sặt, và những phản ứng của qúi độc gỉa muốn đưa lên chúng tôi sẽ lần lượt cho lên. Còn qúi vị độc gỉa nào muốn biết rõ hơn thì biên thơ thẳng về hỏi cha xứ Hòa Hiệp.
Xem bài lên tiếng của Vũ Ðình San
Xem dư luận về biến cố phá hoại kỷ đài Tử đạo Kẻ Sặt tại xứ Hòa Hiệp
Xem Tàn tích hình Kỷ Ðài 1,2,3,4
Năm 1998, Ðào Minh Thông (con cô Tâm) đến nhà tôi cho biết Thông có biên thư cho chú để hỏi về vấn đề kỷ đài... được chú trả lời Thông lên hỏi bác Ngọc.
Thông kể cho tôi nghe tình hình giải tỏa 2 bên lề đường để mở rộng quốc lộ 1/B Biên Hòa Hố Nai.
Ðợt 1: Hàng rào nhà thờ Kẻ Sặt 2 cũ phải lui vào 6 mét kể từ vỉa hè.
Ðợt 2: Có lẽ phải dời vào qúa đài, nếu phá đi bác có bỏ tiền xây cái khác không ?
Tôi trả lời Thông:
Ðợt 1: Không bị đụng chạm tới đài, phá đi làm chi. Trường hợp bất khả kháng, chạm phải chỗ nào, chặt chỗ đó, tôi chắc chắn không chạm đài nhiều đâu. Cố gắng cứu vãn chừng nào hay chừng đó. Nếu phá toàn bộ đài trong lúc này để xây cái khác tại chỗ, hoặc dời đi xây chỗ khác để tránh trước sau này không bị đụng chạm nữa. Tôi không đồng ý và cũng không bỏ tiền để xây.
Ðợt 2 bắt phải phá, đó là quyền của nhà nước, lúc đó chúng ta tính sau.
Sau lễ Giáng Sinh, Hùng cho tôi hay, có một số người đập phá đài, Hùng có ra hỏi ai bảo các anh phá, họ trả lời đã nói với ông Ngọc, Hùng nói bác Ngọc còn có Hùng này, bác có nhờ tôi trông nom sao không thấy bác Ngọc xuống nói gì...
Họ ngưng phá để lại mấy góc bậc bị sứt mẻ. Tôi có ra xem đúng như Hùng kể lại.
Khi nhân viên của sở xây dựng gì đó về xem xét địa thế sân trước nhà giáo xứ (cha ở). Rồi sang nơi đài hỏi, tượng ở đài đâu, không hiểu Thông hay Cận nói tượng đã bị vỡ.
Việc này, Hùng kể cho tôi nghe, họ về xem xét theo đơn xin xây đài Ðức Mẹ Sầu Bi, lưng là nhà ô. Tuyền, tiền bạc do BaTa dâng cúng, anh em bác cả Phán, Hứa trông nom.
Cận, ngày hôm sau cho thợ đập phá 2 cánh gà đài, nửa cây Thập Gía, đập thủng chân Thánh Gía... Hùng đương thời gian bị ốm có ra hỏi Cận, ông có báo cho bác Ngọc hay hỏi bác ấy không. Cận lặng Thinh, Hùng đi vào nhà. Thật tiếc, Hùng không cho tôi biết. Tôi ít khi xuống Sặt 2, mấy lần đi qua, ngồi xe hơi nhìn thấy mỏm Thánh Gía, cây cối um tùm cứ cho là không sao.
Một hôm tôi có ý xuống và vào tận nơi xem, không ngờ đài chỉ còn trơ trọi nửa cây Thánh Giá, bề dài và chân móng còn lại.
Sáng sớm 1 ngày nọ, tôi đến gặp Linh Mục Nguyễn Quang Tuyền, có cả Phạm Văn Cận, trưởng ban hành giáo Sặt 2 và Ðào Minh Thông, thư ký đương nhiệm.
Sau khi chào hỏi, tôi cáo lỗi với Lm. Tuyền về sự đột ngột của tôi đến mà không xin gặp trước, tôi vào đề ngay:
Thưa cha và 2 vị đại diện ban hành giáo Sặt 2 cũ.
Tôi đã biết, tôi cũng đã nghe nhiều, dư luận trong nước và ngoài nước, những người Sặt rất bất bình về vụ phá hoại kỷ đài kính các Ðấng Anh hùnh Tử đạo tại Kẻ Sặt 2 cũ. Họ coi hành động phá hoại đó là đã xúc phạm đến 26 Ðấng Anh Hùng Tử Ðạo Kẻ Sặt mà chính ban hành giáo lại là miêu duệ của các Ngài. Cha xứ cũng bị ảnh hưởng phần nào. Vì thể diện của BHG (ban hành giáo) và danh dự của xứ Kẻ Sặt 2 (Hòa Hiệp) cũng như tôi. Tôi buộc phải đến bầy tỏ với cha xứ:
Việc phá hủy đài do BHG tự ý đơn phương phá hủy, không hỏi, không có ý kiến của tôi, mà tôi cũng là đại diện chung cho những người Sặt có lòng sùng kính các Ðấng Tử Ðạo Kẻ Sặt (đủ mọi tầng lớp đạo, đời trong xã hội)...
Ranh giới hàng rào phải lui vào 6 mét. Thế mà chân móng, hàng rào lại lui vào 6 mét 50 ?
Chân móng hàng rào còn cách chân bệ đài khoảng 50cm, tường hàng rào và tường đài không thể chạm nhau được.
Cánh tay Thánh gía có chùm lên chân song hàng rào khoảng 10cm tới 15cm, trong khi luật xây dựng nhà nước còn cho phép hiên nhà được chìa ra trên không 1 mét 50. Tại sao BHG cho chặt hết cánh Thánh gía cho tới chân Thánh gía, phá luôn hai bức tường, cánh gà của đài ?
Kỷ đài đâu có tượng nào mà BHG nói là tượng bị rơi, vỡ...
Với những thắc mắc trên, với hiện trạng của kỷ đài, tự nó đã đủ phản ảnh BHG cố ý triệt phá kỷ đài, thừa cơ nhờ gío bẻ măng.
Ðể cứu vãn thể diện cho BHG và lấy danh dự cho xứ K.S. 2 cũ. Tôi đề nghị:
Ban hành giáo đương nhiệm K.S. 2 cũ (Hòa Hiệp) nên phục thiện, hy sinh xấy đắp vào những chỗ đã cho đập phá. Tôi tin rằng hậu qủa sẽ tốt đẹp...
Nếu BHG tự tôn mình là đại diện dân xứ muốn làm sao thì làm, không đếm xỉa đến những người khác, e rằng dư luận của những người Sặt không còn dành cho BHG thiện cảm nào nữa, sự phê phán hành động của BHG còn được lưu truyền đến thế hệ sau...
Tôi vẫn có thiện cảm, xây dựng với BHG, trường hợp bất khả kháng buộc tôi phải làm sáng tỏ. Tôi sẽ tường trình với các cấp giáo quyền, rồi sau không đạt phải trái, lúc đó tôi xin phép giáo quyền đưa ra thế quyền. Ðồng thời nhờ phương tiện truyền thông, báo chí để trình bày với những người Sặt.
Lm. Tuyền giơ hai tay nói tôi không có ý gì hết. Khi mới về tôi tự hỏi: Ðài kính các vị tử đạo K.S. sao không thấy đắp tượng hình gì ? chẳng thấy ai đến đài đọc kinh, cầu nguyện, cỏ mọc sập xệ. Tôi muốn kỷ đài tôn tạo, cân bằng với đài đang xây đối diện. Bây giờ tôi mới biết chủ là ông. Tôi sẽ cho người đo lại khoảng cách đài và lề đường. Thật tôi không có ý gì hết.
Ðó là nhận xét bề ngoài của cha, đãng lẽ mỗi khi có cha mới BHG phải trình bầy với cha tất cả tình hình và tài sản của xứ, bổn phận phải làm sạch đẹp bộ mặt của xứ (dọn cỏ) thậm chí để cỏ mọc um tùm, đến nỗi trông gà hóa quốc, đài không có xây đắp tượng lại bảo tượng rơi, vỡ. Lúc xây chưa công khai hóa sợ chính quyền họ không cho xây, thực tế nội dung có ý nghĩa xây đài để kính nhớ 26 Ðấng AHTÐ Kẻ Sặt mà nhiều người mong mỏi. Lòng sùng kính các Ngài đâu cần rầm rộ, ai dò thấu được tâm linh của những người kính yêu các Ðấng Tử Ðạo.
Tôi hỏi tiếp: Trước khi đặt nền móng, 2 người em của tôi San và Hùng đã có ý để đài quay lưng vào phía đầu hồi nhà Hùng, nhưng vì cha Tuyên muốn vậy, nên mọi người đã theo ý cha Tuyên xoay hướng như đài hiện nay. Một ngày nào đó Lm. Khác đề nghị quay ra đường như vậy luôn phải đổi mốt (mode, modèl) chẳng khác gì phải theo thời trang. Về mặt mỹ quan và nghệ thuật không được hiện đại, nhưng cần cái ý nghĩa cao qúi của đài. Con lấy ví dụ Chùa Một Cột ngoài Hà Nội không có gì là lạ đặc biệt, nhưng nó lại: Cha thêm vào: Có tính cách lịch sử văn hóa. Tôi thêm: Chính UNESCO công nhận.
Lm. Tuyền vào phòng lấy cà phê đen mời tôi uống, Thông ngồi bên tôi nói: Bác Ngọc ạ, kỷ đài có tượng phải xây cách xa lề đường 20 mét, và xây tu bổ đài lại thì không có giấy phép, em ông Chấn chủ tịch phường nói là : Lơ cho làm đấy thôi.
Có lẽ chỉ có chú Thông được các vị Tử Ðạo hiện hình ở nơi Kỷ đài nên chú mới thấy có tượng ở đài, còn bao nhiêu người khác đều không bao giờ thấy hình tượng nào đắp trên đài. Tôi không cần biết có giấy phép hay không, một khi đã xây dựng được cái đài và tồn tại đến nay hẳn phải có thế nào mới xây được chứ. Thời thế nay khác trước, tuy cởi mở nhưng có thế nào chú mới xin phép được xây 2 đài, 1 ở nghĩa địa, và 1 đương xây ở sân trước nhà cha xứ ? Danh của ông Công đã đi vào quên lãng, thì danh của chú 1 ngày nào cũng có thể như thế, cái tốt dễ qua đi, cái xấu thành bia miệng lâu dài. Và biết đâu BHG kế tiếp sau này cũng có người như chú, chú nghĩ sao. Nếu cẩn thận về pháp lý chú hỏi cha Tuyên. Tôi cũng bắt chước chú hỏi giấy phép, thế thì tự động phá hủy đài không có sự đồng ý của tôi và đa số người liên quan, như vậy có hợp pháp không, lẽ công bằng đạo lý dạy như thế nào.?
Lm. Tuyền mời tôi uống cà phê đen, tôi không uống, Ngài đi lấy cà phê sữa tôi cũng xin cám ơn, không uống để tiếp tục nói:
Xin cha xứ và 2 vị, bác Cận, chú Thông lưu ý, tạm thời từ nay xin đừng cho ai đả động đến phạm vi đất và cái đài, hoặc làm gì trên khu đất có đài bị phá. Ðất còn đứng tên tôi sở hữu, kỷ đài do gia đình chúng tôi xây cất, nhiều người đã góp công sức vào việc xây đài, cụ thể em tôi Vũ Ðình San, Phạm Văn Hùng, đã tích cực phần trông nom tới khi hòan thành.
Rất may tôi nói xong, thì 1 số người vào xưng tội, mấy đôi tân hôn đến học giáo lý. Tôi chào cha và 2 người trong BHG ra về. Kết thúc cuộc nói chuyện từ 5giờ 30 sáng đến 7 giờ.