In bài
CHÚA NHẬT 30 TN - C (Lc.18,9-14)
CẦU NGUYỆN TRONG KHIÊM TỐN
Chúa Nhật 29 vừa qua Chúa Giêsu dạy chúng ta hãy kiên trì cầu nguyện. Sang Chúa
Nhật 30 tuần này, Hội Thánh lại muốn con cái mình phải cầu nguyện trong khiêm
tốn, nên ngay Bài Đọc I sách Huấn Ca đề cập đến “ Lời cầu nguyện của người khiêm
nhường vọng lên các tầng mây” và như thế Thiên Chúa sẽ nhậm lời con cái nài van,
như Bài Tin Mừng đưa ra dụ ngôn về hai người lên Đền Thờ cầu nguyện, một người
Biệt Phái và một người thu thuế, người Biệt Phái cầu nguyện với sự kiêu hãnh,
cậy dựa vào sự công chính của riêng mình mà khinh bỉ người khác. Còn người thu
thuế nhận mình là người tội lỗi trước mặt Chúa, xin Chúa thứ tha những lầm lỗi.
1/ Hai nhân vật đại diện cho những thái cực của Do Thái Giáo: Người Biệt Phái
giữ luật một cách chi ly, tỷ mỉ, bối rối. Có công giữ đạo một cách nghiêm túc và
ông gặp nhiều khó khăn vì đạo của mình. Còn người thu thuế là một gã buông thả,
buông cả những thâm tín nền tảng nhất của mình, nếu ông có. Đối với ông, tiền là
điều quan trọng nhất trên đời, vì ông phục vụ một cách không thương xót cho
những kẻ bóc lột (La Mã), làm hại những người đồng hương của ông, vì lợi lộc của
ông. Cho nên nếu mọi người khinh bỉ ông thì cũng đúng.
a/ Người Biệt Phái:
Có ba cái sai lầm trong cầu nguyện. Ông lấy “cái tôi” làm trung tâm : “Tôi không
gian tham, bất lương, ngọai tình”(c.11a), nghĩa là ông không phải là một người
tội lỗi, không có tật xấu. Ông cầu nguyện để phô trương sự công chính của mình,
tạ ơn để đề cao một cách khéo léo sự công chính trước mặt Chúa. Như vậy cầu
nguyện là một hành vi thổi căng lòng tự kiêu.
Thứ hai là so sánh với người khác để dìm họ xuống và nâng mình lên: “không như
người thu thuế kia”(c11b.).Cầu nguyện như thế là một tiến trình coi khinh, hạ
thấp con cái Chúa trước mặt Chúa, khinh dể người anh em mà Thiên Chúa yêu. Đó
chính là tiến trình chống lại tình yêu, trong khi đó điều kiện để cầu nguyện là
phải coi trọng người khác, yêu thương người khác như anh em.
Thứ ba là kể công với Chúa: “ăn chay một tuần hai lần, và dâng một phần mười tất
cả các hoa lợi của tôi”(c.12), sự công chính mà ông đang có là do công mình.
Lời cầu nguyện của ông hòan tòan khác xa Đức Maria, Mẹ lấy Thiên Chúa làm trung
tâm: “Linh hồn tôi ngợi khen Thiên Chúa” và nhận mình là giai cấp nghèo hèn “ nữ
tỳ hèn mọn”, và chỉ nghĩ đến dân tộc Israel “ Chúa độ trì Israel là tôi tớ Chúa,
như đã hứa cùng cha ông chúng tôi”.
b/ Người thu thuế: Ông đứng lẻn đàng xa, vì nhận ra mình là người tội lỗi không
dám gần Chúa, không dám gần người anh em (Biệt Phái), vì sợ họ bị lây tội của
mình, và ông không dám ngước mắt lên trời vì thấy Thiên Chúa thánh thiện, tốt
lành qúa, còn mình tội lỗi ! Ông nhìn nhận mình hèn hạ, tội lỗi, nên đấm ngực và
nguyện…Cử chỉ đấm ngực là cử chỉ không bình thường đối với một người đàn ông
thuộc vào nhóm văn hóa Xêmít, vì đó là đặc điểm của đàn bà chứ không phải đàn
ông. Nên cử chỉ đấm ngực của ông diễn tả lòng thống hối, đau đớn đến cực độ.
2/ Chúa Giêsu đánh giá về hai cách cầu nguyện.“Người này ra về được công chính,
còn người kia thì không”(c.14). Điều này chẳng có gì lạ, vì thực ra người Biệt
Phái không cầu sự tha thứ, hay nói đúng hơn ông không cần tha thứ, vì ông có tội
gì đâu! Cái nghịch lý ở đây là người hãnh diện không cần đến sự công chính hóa
thì khi trở về bị “ bất chính hóa”. Còn kẻ coi mình là người có tội chẳng có
công gì thì lúc trở về nhà lại được công chính hóa. Vì người Biệt Phái không xin
gì cả, nên họ không được gì hết : bởi làm sao Thiên Chúa còn có thể cho họ cái
gì, vì họ hòan tòan thỏa mãn với cái họ có rồi. Hồng ân cứu rỗi của người thu
thuế là họ không thỏa mãn về chính mình, do đó họ mở lòng ra tiếp nhận ơn ban
của Thiên Chúa.
Chúa Giêsu chống lại cách cầu nguyện của người Biệt Phái, ông nghĩ ông có thể tự
trở nên công chính chỉ bằng cách chu tòan việc đạo đức của mình, trong khi “
chẳng phàm nhân được nhìn nhận là người công chính vì đã làm những gì luật dậy”
( Rm.3,19-20; Gal.2,16) Như vậy càng cầu nguyện càng bớt dựa vào Chúa và càng
dựa vào mình hơn.
3/ Sứ điệp Tin Mừng: Ai lấy việc làm của mình mà công chính hóa mình, thì không
được công chính hóa. Còn kẻ không dựa vào công chính mình mà dựa vào tình thương
của Chúa, để được công chính hóa thì sẽ được công chính hóa.
Câu hỏi gợi ý:
- Cầu nguyện có làm cho tôi thấy sự nghèo nàn của tôi trước Chúa hay tự mãn ?
- Cầu nguyện có làm cho tôi thông cảm với người khác hơn hay làm cho tôi tách
khỏi anh em?
Sr Mai An Linh, OP