In bài
Lm Giuse Nguyễn Hưng Lợi DCCT
VietCatholic (Chúa Nhật 23 Thường Niên 21/08/2002 )
Ðọc Tin Mừng
Mt 18,15-20
Khi ấy, Ðức Giêsu nói với các môn đệ rằng: 15 "Nếu người anh em
của anh trót phạm tội, thì anh hãy đi sửa lỗi nó, một mình anh với nó
mà thôi. Nếu nó chịu nghe anh, thì anh đã được món lợi là người anh
em mình. 16 Còn nếu nó không chịu nghe, thì hãy đem theo một hay hai người
nữa, để mọi công việc được giải quyết, căn cứ vào lời hai hoặc
ba chứng nhân. 17 Nếu nó không nghe họ, thì hãy đi thưa Hội Thánh. Nếu Hội
Thánh mà nó cũng chẳng nghe, thì hãy kể nó như một người ngoại hay một
người thu thuế.
18 "Thầy bảo thật anh em: dưới đất, anh em cầm buộc những điều gì,
trên trời cũng cầm buộc như vậy; dưới đất, anh em tháo cởi những điều
gì, trên trời cũng tháo cởi như vậy.
19 "Thầy còn bảo thật anh em: nếu ở dưới đất, hai người trong anh
em hợp lời cầu xin bất cứ điều gì, thì Cha Thầy, Ðấng ngự trên trời,
sẽ ban cho. 20 Vì ở đâu có hai ba người họp lại nhân danh Thầy, thì có
Thầy ở đấy, giữa họ".
Gợi ý để sống và chia sẻ Tin Mừng
Một cô giáo chia sẻ như sau về một lớp học sinh chẳng dễ dạy lắm mà
cô phải dạy:
Phải dạy một lớp chẳng dễ dạy
Lớp học ấy gồm 13 học sinh chừng 14 tuổi. Giáo viên nào tới đứng lớp
cũng phải bực mình vì sự bướng bỉnh của học sinh. Một em, chẳng hạn,
sẵn sàng làm hư bất cứ cái gì em đụng tới ở lớp tập vẽ mà tôi dạy,
khi em không hài lòng về các bạn trong lớp hay về chính tôi là người
đang đứng dạy. Một em khác hung hăng hết chỗ nói. Em này không chấp nhận
bất cứ nhận xét nào về em. Em sẽ nổi sùng lên và từ chối làm bất cứ
điều gì em không thích. Gương xấu của hai em đủ để biến hai giờ học
vẽ mỗi tuần tôi dạy thành hội chợ! Bố mẹ các em chẳng quan tâm. Họ
chờ trường học phải làm phép lạ để biến đổi các em. Thú thật mỗi
lần bước vào lớp này, tôi thầm ước ao cho hai em ấy vắng mặt, nhưng
chúng vẫn có đó!
Tuy nhiên mấy tháng rồi tôi nhận thấy có biến chuyển nơi một học sinh
xem ra có ý phá để bị đuổi! Học sinh này thoạt tiên lấy làm lạ thấy
tôi không những không nổi nóng mà còn nhìn em với một cái nhìn đầy tình
thương. Xem ra em được cảnh tỉnh do thái độ bất ngờ của tôi. Ít
phút sau, em đó đã đến bên tôi khi tôi đang chữa bản vẽ cho một học
sinh khác trong lớp. Tôi biết em ham chơi bóng đá nên bắt đầu câu chuyện
hướng tới thành công trong tương lai của em về bóng đá. Kể từ đó đã
có một mối tương quan mới giữa tôi và em đó. Tôi nhận thấy chúng tôi
đã tỏ ra tín nhiệm nhau hơn.
Một học sinh khác nữa của lớp này làm điều khiến tôi buồn không ít.
Em dán bích chương để nói trắng ra rằng em khinh thường tôi! Tôi bị
cám dỗ hết còn muốn dạy em nữa. Nhưng tôi lại nghe có tiếng nói trong
lòng nhắc nhở tôi phải kiên nhẫn và phải tìm ra điều tích cực nơi
em. Trước nghỉ hè tôi có viết cạc để chúc mỗi em một kỳ hè vui tươi.
Em đã dán bích chương liền vo vún tấm cạc lại khin nhận được. Phản
ứng của em làm tôi đau lòng nhưng tôi vẫn kiên nhẫn. Dù sao tôi đã thấy
có biến chuyển nào đó nơi em nhờ sự hoà hoãn mà tôi kiên nhẫn tạo
nên. Ðiều đã trở nên bình thường là em đến hỏi ý kiến tôi về điều
này điều kia mà em muốn biết.
Dám tuyên xưng niềm tin giữa một thế giới tục hóa
Cách đây không lâu chính giáo viên chủ nhiệm lớp cũng bày tỏ nỗi thất
vọng về đứa học trò khó dạy này. Thực ra tất cả các thày cô dạy
em đều chung một nỗi thất vọng. Tôi được chuyên viên tâm lý hỏi cho
biết động lực nào đã khiến tôi xử đối cách kiên nhẫn với em đó
như hiện nay. Tôi buột miệng trả lời: "Chính là do niềm tin của
tôi." Thế là niềm tin của tôi được đặt thành câu hỏi: "Vậy
niềm tin ấy là gì nhỉ ?" Và tôi đã phải cắt nghĩa rõ hơn: "Tôi
cũng như các bạn, nhiều lần tôi hầu như đã thất vọng. Nhưng chính
trong những trường hợp như vậy tôi thấy có sức mạnh nào đó nơi tôi
thúc đẩy tôi phải tin vào điều tích cực nơi mọi người dựa vào
nguyên tắc này là nguyên tắc nổi bật trong trí tôi, đó là: "Tất cả
những gì anh em làm cho những kẻ bé mọn nhất của Ta là anh em làm cho
chính Ta." Chính Ðấng hiện diện nơi mỗi người có khả năng đổi mới
mọi sự. "Ðiều gây ấn tượng đối với tôi là tôi thấy mọi người
trong cuộc họp đều lắng nghe. Chính giáo viên chủ nhiệm nói: "Tôi
hiểu điều chị vừa nói. Chính tôi cũng cố gắng sống theo nguyên tắc
đó."
Thế là cuộc họp ngày hôm đó được đặt trong bầu khí mới. Người ta
đưa ra những đường hướng tích cực mang lại can đảm và hy vọng. Tôi
tin rằng từ nay những cuộc họp như vậy sẽ có hướng "tích cực"
bởi lẽ chúng tôi đã bắt đầu sống nhiều hơn cho nhau.
Tin Mừng về Giáo Hội như ánh sáng muôn dân
Rõ ràng lời chia sẻ của cô giáo phải dạy một lớp học sinh chẳng dễ
dạy nói trên chỉ ăn khít với ý nghĩa của bài Tin Mừng hôm nay theo cách
hiểu rộng rãi về Giáo Hội như ánh sáng muôn dân theo Công Ðồng Vatican
2. Nếu Giáo Hội tự bản chất là truyền giáo, là chiếu tỏa ánh sáng Ðức
Kitô cho những người ở chung quanh, thì cả cách hành xử xem ra chỉ có
tính nội bộ như ý chính của bài Tin Mừng hôm nay, cũng phải dạy các
thành viên của mình biết hành xử một cách tốt đẹp đối với mọi
người. Phương chi bài giảng về Giáo Hội bao gồm toàn chương 18 của Tin
Mừng Matthêu, luôn cho thấy Ðức Giêsu đặc biệt lưu tâm đến chiên lạc
(cc.12-14). Người còn bảo đảm rằng Người sẽ ở lại ở giữa hai ba tín
hữu hiệp nhất với nhau nhân danh Người (cc.19-20). Xem ra đó là ơn Người
muốn ban cho giáo viên chủ nhiệm lớp học sinh khó dạy và cho cô giáo đã
chia sẻ ở trên.
Quả thật, sau phần một (Mt 18,1-14), phần hai của bài giảng về Giáo Hội
(18,15-35) nêu những thái độ các thành viên của Giáo Hội cần có đối với
các thành phần mắc lỗi. Bài Tin Mừng hôm nay gồm những câu 15-17, tóm tắt
những thủ tục nên theo. Ðiều cần nhắm qua các thủ tục đó (như đối
thoại, thuyết phục nhờ các chứng nhân, thảo luận trước cộng đoàn)
là để cộng đoàn Giáo Hội tránh bao nhiêu có thể, đừng để mất một
ai phải ra khỏi cộng đoàn. Cả hình phạt tuyệt thông cũng là nhằm để
đưa tội nhân trở về với cộng đoàn. Câu 17 chỉ có ý mô tả tình trạng
người bị tuyệt thông không còn thông hiệp với Giáo Hội. Họ giống như
người ngoại đạo hoặc như người thu thuế không còn thông hiệp với cộng
đoàn Do Thái Giáo nữa. Câu 17 này không hàm ý một sự từ khước vì
thái độ của Ðức Giêsu tỏ ra luôn chờ đón người thu thuế và về sau
cả người ngoại đạo nữa, để họ gia nhập Nước Thiên Chúa (Mt 28,19).
Trong bối cảnh Ðức Giêsu đang nhắn nhủ một cộng đoàn bị xáo trộn
do một số thành viên, câu 18 có lẽ chỉ về quyền khai trừ họ khi không
giữ họ lại được. Nhưng đó là trường hợp cộng đoàn cần phải
cùng nhau cầu nguyện. Chính nhờ hiệp nhất với nhau trong cầu nguyện
(cc.19-20) mà cộng đoàn được an tâm vì có Ðức Giêsu hiện diện và
hành động cho Nước của Thiên Chúa ngang qua Thánh Linh của Người.
Dĩ nhiên, những thủ tục nội bộ Giáo Hội (cc 15-17) chẳng nên được
áp dụng bên ngoài Giáo Hội. Nhưng tinh thần đối thoại, tinh thần kiên
trì đừng để mất một ai khi còn giữ họ lại được trong cộng đoàn,
luôn có giá trị, cho dầu áp dụng với một lớp học sinh khó dạy.
Nhưng quan trọng hơn hết là sự hiện diện của Ðức Kitô phục sinh nơi
mọi Kitô hữu. Chính sự hiện diện đó thôi thúc mọi Kitô hữu hành động
để mở mang Nước Thiên Chúa trong mọi hoàn cảnh, kể cả hoàn cảnh một
mình giữa đám đông không chung một niềm tin với mình: "Chính anh em
là muối ướp thế giới... Chính anh em là ánh sáng cho trần gian. Một
thành xây trên núi không tài nào che giấu được. Cũng chẳng ai thắp đèn
lên rồi lại đặt bên dưới cái thùng, nhưng đặt trên đế, và nó soi
sáng cho mọi người trong nhà. Cũng vậy, ánh sáng của anh em phải chiếu
giãi trước mắt thiên hạ, để họ thấy những công việc tốt đẹp anh
em làm, mà tôn vinh Cha của anh em, Ðấng ngự trên trời." (Mt 5,13-16).
Chính sự hiện diện của Ðức Kitô nơi từng Kitô hữu thôi thúc họ làm
vinh danh Thiên Chúa hơn bằng chính cuộc sống bản thân, thứ đến bằng cách
hợp tác với mọi người, nhằm thăng tiến xã hội nhất là hợp tác với
các Kitô hữu khác nhằm mục đích đó, như thấy trong sự hợp tác giữa
giáo viên chủ nhiệm và cô giáo dạy vẽ.
Nhưng Ðức Kitô Phục Sinh hiện diện bằng cách nào?
Thưa bằng cách ban Thánh Linh của Người để giúp ta phân định điều tốt
nên làm và điều xấu nên tránh.
Ta thấy sự can thiệp của Chúa Thánh Linh trong lời chia sẻ của cô giáo dạy
vẽ. Cô bị cám dỗ hết còn muốn dạy em học sinh ngang tàng đến nỗi dán
bích chương để nói cho mọi người biết em khinh cô giáo. Nhưng ngược với
cám dỗ đó, là tiếng Chúa Thánh Linh nhắc nhở cô phải kiên nhẫn và phải
tìm ra điều tích cực nơi đứa học trò xấc láo.
Trong một thế giới tục hoá như hiện nay, bình thường chẳng ai muốn đề
cập tới niềm tin cá nhân về Thiên Chúa hiện diện làm gì, để phải mất
công cắt nghĩa. Nhưng Thánh Linh đã thôi thúc giáo viên chủ nhiệm lớp học
sinh khó bảo, để giáo viên ấy làm chứng về niềm tin của mình, giúp
cho cuộc họp các giáo viên hôm đó đạt được kết quả khả quan hướng
tới tương lai.
Nơi hai Kitô hữu nói trên, ta thoáng thấy một chút nào về Giáo Hội là
ánh sáng muôn dân.
Một số câu hỏi gợi ý
1. Bạn tâm đắc được gì về cô giáo dạy vẽ như lời cô chia sẻ: với
em học sinh có ý phá để bị đuổi cô vẫn không nổi nóng mà còn nhìn
em với một cái nhìn đầy tình thương? Với em học sinh dán bích chương
cho biết em khinh thường cô giáo, thế mà cô vẫn hoà hoãn khiến em thay đổi
thái độ? Cô giáo dám tuyên xưng về niềm tin của mình giữa thế giới tục
hoá? Bạn có ý kiến khác?
2. Bạn tâm đắc được gì về bài Tin Mừng Mt 18,15-20?
3. Chính bạn kinh nghiệm gì về Chúa Thánh Linh giúp bạn phân định điều
tốt nên làm và điều xấu nên tránh ?
Lm Augustine, S.J.