|
Thánh Vinh Sơn Đỗ Yến
Linh mục dòng Đaminh - (1764 - 1838)
Ông lão lang thang.
Vinh Sơn Đỗ Yến được họa lại dưới chân dung một cụ già
tuổi ngoài thất tuần, râu tóc bạc phơ sau hơn bốn mươi năm
tận tụy với đoàn chiên Chúa tại nhiều giáo xứ ở Hải Dương.
Như lương y tận tâm với con bệnh, vị linh mục cao niên khả
kính, đạo dức, hiền từ ấy đã luôn hiện diện giữa giáo hữu
trong mọi cơn thử thách. Giờ đây khi nhà vua gắt gao truy
lùng các linh mục và hăm dọa phá bình địa khu vực giám
chứa chấp bất cứ đạo trưởng nào, vị tông đồ lão thành
không muốn gây liên lụy cho đoàn chiên, đã từ giã xứ Kẻ
Sặt thân thương lên đường bước tới một phương trời vô
định. như Đức Kitô xưa “cáo có hang, chim có tổ, nhưng con
người không chỗ tựa đầu”. Cuộc li biệt đoàn chiên yêu quí
dưới thế đã đưa cha Vinh Sơn Đỗ Yến đến đoàn tụ với các
thánh trên trời: Vị cha già đã lãnh triều thiên tử đạo làm
phần thưởng muôn đời Thiên Chúa trao ban.
Linh mục dòng thuyết giáo
Vinh Sơn Đỗ Yến chào đời năm 1764 (thời Hậu Lê), tại Trà,
xứ Phú Nhai, tỉnh Nam Định. Đây là một miền đất “phì
nhiêu” đã phát sinh nhiều vị thánh: Vinh Sơn Liêm, Tôma
Dụ, Đaminh Đạt. Cậu Vinh Sơn Yến theo lời Chúa gọi sống
đời tu trì ngay từ thời niên thiếu. Sau một thời gian rèn
luyện nhân đức và học hỏi các môn triết, thần, thày được
Đức Giám Mục Delgado Y phong chức linh mục năm 1798. Người
ta tưởng cuộc đời tông đồ của ngài kết thúc ngắn ngủi, vì
ngài đã bị bắt trong cơn cấm đạo cuối đời cảnh Thịnh.
Nhưng may mắn nhờ các tín hữu dùng tiền chuộc lại, cha đã
được tha về.
Ngày 22.07.1807, cha Vinh Sơn Đỗ Yến lãnh áo dòng Đaminh
và được tuyên khấn năm sau. Đời tu dòng giúp cha kết hiệp
mật thiết hơn với tình yêu Chúa. Ngài sống rất khiêm tốn,
thường hy sinh hãm mình và thầm lặng lâu giờ trong chiêm
niệm. Tâm hồn luôn bùng cháy lòng mến yêu, cha nhiệt tâm
với tông đồ truyền giáo, không nề quản mệt nhọc hay hiểm
nguy đến tính mạng. Dưới triều Gia Long (1802-1820) và đầu
thời Minh Mạng cha Vinh Sơn Yến thi hành sứ mệnh tông đồ
trong bầu không khí bình an. Thoạt tiên cha đảm trách giáo
xứ Kẻ Mốt, sau chuyển sang xứ Kẻ Sặt, thuộc tình Hải
Dương. Nơi nào Ngài cũng hết mình củng cố đức tin cho các
tín hữu và hoán cải nhiều người ngoại giáo tin theo đạo
Chúa. Các tín hữu khẳng định ngài luôn vui tươi khôn
ngoan, bình tĩnh, dịu hiền và thánh thiện.
Bước chân lưu lạc
Năm 1838, vua Minh Mạng truyền các quan chức phải triệt để
thi hành chiếu chỉ cấm đạo tại các giáo phận Đàng Ngoài.
Nhiều giám mục, linh mục, tu sĩ, giáo hữu đã anh hùng hy
sinh mạng sống vì trung thành với đức tin. Nhiều thánh
đường chủng viện, nhà chung bị tàn phá. Cha Vinh Sơn Đỗ
Yến, chánh sứ Kẻ Sặt, rất đau lòng chứng kiến cảnh các con
chiên mình chịu cưỡng bách hạ ngôi thánh đường khang trang
do công sức vất vả và tiền bạc họ đóng góp để xây dựng
nên. Vì thuơng đoàn chiên đang cảnh ngộ gian nan, ngài ở
lại giữa họ, nay ở nhà này, mai ở nhà khác, ban đêm lo cử
hành phụng vụ dâng lễ, ban ngày đến khuyên bảo các tín hữu
và ban bí tích cho họ. Tất cả những điều đó cha phải làm
kín đáo tương tự thời sơ khai của Giáo Hội.
Nhưng khi hay tin cha Vinh Sơn Yến vẫn còn lẫn trốn trong
xứ Kẻ Sặt, các quan liền cho tăng cường kiểm soát chặt
chẽ, quyết lùng bắt ngài cho kỳ được, và dọa tàn phá bình
địa làng Sặt. Vì muốn giáo hữu được yên ổn, vị chủ chăn âm
thầm ra đi, mang theo nỗi niềm đau xót phải xa cách đoàn
chiên yêu quý. Cha hoàn toàn tín thác mọi sự vào bàn tay
quan phòng.
Trước hết cha đến họ Thừa, nhưng thấy nơi đây không bảo
đảm, ngài lại lên đường đến họ Lực Điền (Hưng Yên). Đường
xa mệt mỏi, ngào dừng chân nghỉ dưới bóng bụi tre. Một
khách bộ hành đi qua hỏi: "Ông lão đi đâu sao lại ngồi đây
?” Để giấu tung tích, cha liền giả vờ hỏi xem đường nào đi
Kẻ Sặt, đường nào về Lực Điền. Người khách chỉ giúp rồi bỏ
đi tiếp tục cuộc hành trình, ngày 08.06 cha gặp ông Cai
Phan. Ông làm bộ thương cảm nài nỉ ngài nên ở nhà mình.
Thế rồi ông trở mặt bắt ngài, cho đóng gông và giải về Hải
Dương. Khi hay tin giáo xứ Kẻ Sặt và Lực Điền đem trâu và
tiền đến chuộc, nhưng ông Cai nhất định không cho vì hy
vọng được quan ban thưởng nhiều hơn. Cha Vinh Sơn phải hết
lời khuyên can mới ngăn được hai họ khỏi dùng vũ lực để
giải thoát ngài.
Tại Hải Dương 3 ngày sau vị tông đồ được đưa ra trước công
đường. Quan tuần phủ tỉnh này vốn lòng nhân hậu, lại có
lời can thiệp của ông lang Hàn, y sĩ chữa bệnh cho quan,
nên không muốn vấy máu người có đạo, ông xin vị linh mục
tự nhận là lang y để ông phóng thích. Vị chứng nhân trả
lời: “Không, tôi không phải là thày lang. Tôi là thày cả
chuyên giảng đạo và tế lễ Thiên Chúa. Tôi sẵn lòng chịu
chết vì lẽ đó, chứ không nói dối để được sống”.
Quan tìm cách khác để trả tự do cho cha Yến. Ông truyền vẽ
vòng tròn xung quanh chỗ cha đứng, bảo ngài bước qua đó
như bước quan Thánh Giá vậy. Một lần nữa vị tuyên xưng đức
tin lại cương quyết từ chối: “Làm như thế không khác nào
tôi chối đạo”. Quan tuần phủ thấy không thể làm lay chuyển
đức tin của vị linh mục lão thành, liền làm sớ tường trình
vế kinh. Nhưng vì không muốn đích thân xử án người vô tội,
quan xin phép triều đình cho giải cha về tỉnh nguyên quán
là Nam Định.
Giờ ân thưởng
Vua Minh Mạng không chấp thuận và kết án tử hình ngay. Bản
án ký ngày 20.06.1838, vế tới Hải Dương ngày 30.06, nội
dung như sau:
“Đỗ Yến bản quốc là đạo trưởng Gia Tô, bị bắt mà không
chịu bỏ đạo, thật là người ngu muội cố tình không theo
đường phải, vậy trảm quyết ngay đem về Nam Định làm gì?”.
Trong 3 tuần lễ bị giam, nhờ sự can thiệp của ông lang
Hàn, cha Vinh Sơn Yến không phải mang gông xiềng, được
phép nhận lương thực giáo hữu thăm nuôi khá đầy đủ. Ngày
đêm ngài chỉ chuyên cần nguyện kinh và trầm lặng trong suy
niệm lâu giờ.
Ngày 30.06.1838, quan tuần phủ thi hành ngay bản án mới
nhận được. Cha Vinh Sơn hiên ngang tiến ra pháp trường ớ
ngã tư, gần họ Bình Lao, cách thành Hải Dương một cây số
vế phía Tây. Gương mặt hiền từ của vị linh mục lão thành
đáng kính với dáng điệu thanh cao khiến nhiều người xúc
động. Tới nơi ngài quỳ gối cầu nguyện thật sốt sắng, rối
lý hình thi hành phận sự. Chỉ một nhát gươm vung lên đầu
vị tử đạo rơi xuống đất.
Quan tặng một tấm vải đế tẩm liệm và truyền khâu đầu vị tử
đạo vào cổ, rối cho phép tín hữu họ Bình Lao đưa về an
táng. Tám tháng sau, tín hữu cải táng vào nhà thờ Thọ
Ninh. Khi cải táng người ta thấy thi hài của cha Vinh Sơn
còn nguyên vẹn như mới ly trần. Ông Trưởng Dong một người
ngoại giáo, được chứng kiến tận mắt đã nói: “Thật là người
sống khôn thác thiêng, đã tám tháng mà không tiêu hao chút
nào, không hôi tanh lại thoảng mùi thơm tho nữa.”
Anh hùng tử đạo Vinh Sơn Đỗ Yến, linh mục dòng Đaminh, đã
được Đức Giáo Hoàng Lêo XIII suy tôn chân phước ngày
27.05.1900. Ngày 19-06-1988, Đức Gioan Phaolô II suy tôn
ngài lên bậc Hiển thánh.
Nguồn:
http://www.cttdva.net/tieusucttdvn/
yen_051.htm
|
Saint Vincent ĐỖ YẾN
Dominican Priest
(1764-1838)
* An Elderly Wanderer
Saint Vincent Đỗ Yến was shown in portraits as an old man
over 70 years old, full of gray hair, the result of 40
years plus devoting to Christians in many parishes in Hải
Dương province. Like a conscientious doctor taking care of
his patient, this lovable, spiritual, and gentle old
priest had always been present among Christians in all
their trials. Now, when the king ordered an all-out
pursuit of priests with threats of ravaging any place that
dared providing them safe haven., the old disciple,
avoiding enmeshing others in his trouble, left the beloved
Kẻ Sặt parish for undetermined destinations... like Christ
said: “Foxes have dens and birds of the sky have nests,
but the Son of Man has nowhere to rest his head.” His
farewell to his beloved sheep of this world had united Fr.
Vincent Đỗ Yến with saints in Heaven. The old priest had
received the crown of martyrdom as an everlasting reward
from God.
* Priest of the Order of Preachers.
Vincent Đỗ Yến was born in 1764 (post-Le’s dynasty), in
Trà Lũ, Phú Nhai parish, Nam Định province. This region
was a fertile land having born many saints such as:
Vincent Liêm, Thomas Dụ, Dominic Đạt... VIncent Yến
answered God’s call for the religious life at an early
age. After years of virtues formation, philosophy and
theology training, he was ordained a priest by Bishop
Delgado in 1798. People thought that his ministry would be
cut short because he was arrested during Christian
persecutions in King Cảnh Thịnh’s last years, and his
freedom was bought with ransom money by Christians.
On 7/22/1807, Fr. Vincent Đỗ Yến received the Dominican
habits and professed his solemn vow the following year.
Religious life helped uniting him deeper with God. He
lived simply, often made personal sacrifice and spent
hours in meditation. His heart was always burned with love
for God and man; he was devoted to evangelization, never
worried about fatigue or personal safety. Under King Gia
Long’s (1802-1820) and at the beginning of King Minh
Mạng’s reigns, Fr. Vincent Yến carried his ministry in
relative safety. He was initially responsible for Kẻ Mốt
parish, then Kẻ Sặt parish, Hải Dương province. Everywhere
he went, he poured out his heart to reinforce
parishioners’ faith and to convert many nonbelievers into
Christians. The faithful asserted that he was always
happy, wise, calm, gentle, and saintly and that wherever
he went he did his all to deepen the faith of Christians
and to help many pagans believing in God.
* The Wandering Feet...
In 1838, King Minh Ming ordered the mandarins to strictly
follow his edict of persecutions in the dioceses of Tonkin
or North (Đàng Ngoài). Many bishops, priests, religious,
and lay Christians had bravely sacrificed their lives for
faith. Many churches, seminaries, religious community
houses were destroyed. Fr. Vincent Đỗ Yến, pastor of Kẻ
Sặt parish, was pained witnessing his flock being pressed
into dismantling the spacious church which they had built
with their own hands and money. Sympathizing with the
flock’s misery, he stayed among them, moving from house to
house, celebrating Mass at night, counseling and providing
sacramental services during the day. Every thing was done
in secrecy as it was done in the Church’s early days.
However, informed that Fr. Vincent Yến was still hiding
out in Kẻ Sặt parish and determined to capture him, the
authorities put the parish under surveillance and
threatened to flatten the village. Wishing the
parishioners to have peace, the shepherd quietly departed,
taking with him the painful feelings of being separated
from his beloved flock. He entrusted everything in God’
providence.
At first, he went to the community of Thừa, but sensing it
unsafe, he went on to Lực Điền (Hưng Yên). Exhausted by
the long trip, he stopped and rested under the shade of a
bamboo bush. A passerby stopped and wondered: “Where are
you going? Why are you sitting here?” To hide his
identity, the priest feigned ignorance and asked for
directions to Kẻ Sặt parish as well as to Lực Điền. The
passerby gave directions then left. Continuing his trip,
he met village chief Phan on June 8. Feigning sympathy,
the village chief begged Fr. Vincent Yến to stay at his
home. Then the chief made an about face and arrested the
priest, put him in a cangue and prepared to have him
brought to Hải Dương. Warned of the priests arrest,
parishioners of Kẻ Sặt and Lực Điền brought buffaloes and
money to buy his freedom, but the chief refused hoping for
bigger reward from his superiors. Fr. Vincent Yến had to
use all his persuasive power to prevent Christians of the
two parishes against using force to free him.
In Hải Dương, the disciple was taken to the tribunal three
days later. The town mandarin, already a humane man and
with the advice of a physician named Hàn, the mandarin’s
personal physician, did not want to spill the blood of a
Christian. He advised the priest to admit to be a
physician so that the mandarin could free him. The witness
of faith responded: “No, I am not a physician. I am a
priest who only preached and celebrated Mass to God. I am
willing to die it, not lying to live.”
The mandarin tried to find other reasons to release Fr.
Vincent Yến. He had a circle drawn around the priest and
declared that he would considered the priest’s stepping
out of the circle as walking over the cross and the priest
could go free. Once more, the preacher of faith
unwaveringly refused: “There is no difference between
doing that and renouncing my faith.” Unable to shake the
experienced priest’s faith plus not desiring to execute an
innocent man, the mandarin sent a report to the royal city
and petitioned the royal court to transfer the priest back
to his home province of Nam Định.
* Hour of Reward...
King Minh Mạng did not approve the transfer request
instead handed down the death sentence that was signed on
6/20/1838 and reached Hải Dương on June 30 with the
following content:
“Đỗ Yến is a native and a Catholic priest, imprisoned but
still faithful to his religion. He certainly is a stupid
person who is determined to not conform to the right path,
and therefore must be beheaded immediately; why send him
back?”
In the three weeks of imprisonment, with the intervention
of physician Hàn, Fr. Vincent Yến did not have to wear a
cangue or shackles; he was allowed to have the food
Christians brought in. Days and nights, he concentrated
most of his time reciting prayers and in quite and lasting
meditation.
On 6/30/1838, the prefecture mandarin carried out the
newly received sentence. Fr. Vincent Yến proudly went to
the execution site which was located at a crossroad not
too far from the community of Bình Lao and about 1
kilometer from the western wall of Hải Dương. The gentle
look of the respected and elderly priest with the
dignified demeanor touched a lot of hearts. At the site,
he kneeled down and prayed reverently. Then the
executioner carried out his responsibility. With only one
saber swing, the martyr’s head fell to the ground...
The mandarin gave a piece of cloth to shroud the body, had
the head sown back into his neck, then allowed
parishioners of the community of Bình Lao to carry it back
the parish for burial. Eight months later, Christians
exhumed his body to rebury it in the church of Thọ Ninh
parish. During the exhumation, people discovered that his
body looked the same as when he was just executed. Mr.
Trưởng Dong, a pagan, who had witnessed the exhumation,
said: “It’s true that a person who lived virtuously, died
divinely. It had been 8 months, but there was no change,
no bad odor; moreover, there was even an aromatic scent.”
The martyred hero Vincent Đỗ Yến, Dominican priest was
elevated by Pope Leo XIII to the rank of blessed on
5/27/1900.
Hoàng Tôn Thất
nguồn http://www.gpnt.net/diendan/
archive/index.php/t-600.html
|
