In bài

VietCatholic News(18/11/2000).

Francois Voltaire (1694 - 1778), một tác giả nổi tiếng kiêm triết gia người Pháp đã từng viết :" Con người là một sinh vật mang tính xã hội. Do đó ai tuyệt đối sống cô độc một mình, người đó dần dần sẽ mất hết bản chất con người, đồng thời đánh mất luôn khả năng tư tưởng và diễn tả".

Qua tư tưởng mang tính triết học này, các nhà xã hội học đều đồng ý với nhau :

Con người sống,
là sống với người khác,
vì người khác và cho người khác,
vì thế con người không thể không, tiếp xúc với người khác.
Và khi giao tiếp với người khác,
một trong những tâm tình cao quý nhất mà bất cứ ai trong chúng ta cũng quý mến trân trọng :

Ðó là tâm tình biết ơn.

Biết ơn là bộc lộ tâm tình tri ân với vị ân nhân về những điều tốt lành mà mình đã lãnh nhận.
Những điều tốt lành ấy gồm nhiều hình thức:

Một lời khích lệ,
Một cử chỉ thân ái,
Một món quà tặng,
Một hành động nâng đỡ tinh thần hay vật chất,
Một hồng ân của Thượng Ðế.
Mỗi tặng vật luôn gói ghém một ý nghĩa và giá trị tinh thần.
Nó là biểu tượng của Tình Thương.
Nó mang ý nghĩa cao đẹp của sự cho đi phần nào chính bản thân của người tặng.

Thông thường những tâm tình biết ơn được thể hiện qua ngôn ngữ, cử chỉ và hành động.

Biết ơn là một thái độ văn minh cao quý chứng tỏ con người có giáo dục.
Biết ơn là một cử chỉ lịch thiệp thể hiện sự kính trọng người khác, đặc biệt người ấy lại là vị ân nhân của mình.
Vị ân nhân có khi không cần người thụ ân cám ơn, nhưng bổn phận người mang ơn luôn luôn phải bày tỏ lòng biết ơn.

Ðó là quy luật và nguyên tắc xử thế trong cuộc sống. Trái lại, không gì xấu hổ và đáng chê trách bằng thái độ vô ơn của những người vô giáo dục, chỉ biết nhìn cái lợi trước mắt mà quên nhiệm vụ tri ân của mình.

Hàng năm cứ vào cuối tháng XI dương lịch, mọi người sống trên đất nước Hoa Kỳ đều chào đón và hân hoan mừng ngày Ðại Lễ Tạ Ơn (Thanksgiving Day). Năm nay ngày đại lễ này được mừng vào ngày thứ năm 23 tháng 11, 2000. Ðây là một Ðại Lễ quan trọng nhất vì mang nhiều ý nghĩa sâu sắc, được nhân dân Mỹ mừng trọng thể nhất mỗi năm. Ðây là một Ðại Lễ rất Ðặc Biệt nói lên nét văn hóa của một dân tộc văn minh tiến bộ. Ðây cũng là một đại lễ mang tính truyền thống lịch sử của nhân dân Hoa Kỳ, kỷ niệm ngày mà tổ tiên họ chính thức dâng lên Thượng Ðế những tâm tình tri ân sâu xa, khi bắt đầu đến định cư tại miền đất hứa trù phú này. Theo phong tục, mọi người dân Mỹ dù sống bất cứ nơi đâu đều trở về đoàn tụ với gia đình như ngày Tết Nguyên Ðán cổ truyền của Việt Nam.

Vài nét lịch sử Nguồn Gốc Ðại Lễ Tạ Ơn

Nói về nguồn gốc lịch sử Ðại Lễ Tạ Ơn, sử gia Robert J. Myers viết trong tác phẩm Celebrations : Cách đây đúng 380 năm, năm 1620, một nhóm người Anh thuộc giáo phái ly khai Pilgrim đã quyết định dời bỏ quê hương, đi tìm định cư trên một vùng đất mới để được sống trong tự do tôn giáo. Ðoàn người lữ hành này gồm 101 người và 48 thủy thủ đã khởi hành ngày 16 tháng 9, 1620 trong một đêm mùa đông gió lạnh. Nhóm người viễn du hải hành mạo hiểm này đã kéo buồm dời hải cảng Plymouth bên Anh quốc, trên một con tàu nhỏ mang tên Mayflower, danh xưng con tàu này hiện nay đã vĩnh viễn gắn liền với lịch sử dân tộc Hoa Kỳ.

Sau gần hai tháng lênh đênh trên biển cả, ngày 9 tháng 11, 1620, họ đã may mắn đặt chân trên bờ biển hoang vắng thuộc vùng Cod (Cap Cod National Seashore), tiểu bang Massachusetts, miền Ðông Bắc Hoa Kỳ. Thời gian ấy miền đất mới này chỉ là một vùng đất hoang sơ, tuy màu mỡ phì nhiêu nhưng chưa được khai thác, do những bộ tộc người Da Ðỏ chiếm lãnh định cư.

Thời gian đầu, họ đã phải trải qua một mùa đông lạnh lẽo giá buốt nơi đây. Lương thực đem theo cạn dần ! Mùa trồng tỉa chưa tới ! Ðói rét, bệnh tật đã làm nhiều người ngã bệnh và qua đời ! Ðời sống cơ cực nhọc nhằn kéo dài, nhưng trong thâm tâm họ vẫn hoàn toàn tin tưởng rằng : Chính Thượng Ðế là Người đã hướng dẫn họ đến vùng Ðất Hứa phì nhiêu này. Thời gian sau đó, nhóm người di dân được những người bộ tộc Da Ðỏ dạy cách sinh sống nơi miền đất lạ như trồng tỉa các loại hoa màu, đậu bắp, khoai tây và chăn nuôi gia cầm hoặc vào rừng săn bắn thú

..

Không bao lâu nhờ ruộng đồng màu mỡ phì nhiêu, cộng với sức lao động kiên trì cần mẫn, họ đã thu hoạch được một vụ mùa bội thu, đặc biệt vào năm 1621, chỉ sau một năm đến định cư nơi đây. Trong tâm tư tình cảm họ, vùng đất mới Bắc Mỹ này quả thực đã trở thành miền Ðất Hứa (Promised Land), khác nào xưa kia Thượng Ðế đã dẫn dắt dân tộc Do Thái đến miền đất phì nhiêu của sữa và mật ong trong Kinh Thánh.

Từ đó họ quyết định tổ chức những ngày lễ hội lớn để Tạ Ơn Thượng Ðế. Họ mời nhau dự tiệc vui với những trái cây, những chú gà tây truyền thống và những buổi liên hoan khiêu vũ. Ðể thể hiện những tâm tình biết ơn, họ lựa chọn những trái cây tươi đẹp, những súc vật béo tốt dâng lên Thượng Ðế.

Theo sử gia Robert J. Myers, đại lễ tạ ơn đầu tiên được tổ chức năm 1621 tại thành phố Plymouth, tiểu bang Massachusetts, kéo dài trong ba ngày, với những sinh hoạt như duyệt binh, đốt pháo bông và thao diễn quân sự. Tiếp theo là những bữa tiệc liên hoan, những buổi khiêu vũ ca hát của đoàn người di dân với những người bộ tộc người Da Ðỏ.

Nhưng theo lịch sử để lại, Ngày Ðại Lễ Tạ Ơn Truyền Thống chỉ được chính thức thành lập sau đó 168 năm (1621-1789) dưới thời cố Tổng Thống đầu tiên George Washington (1732 - 1799). Ông được mọi người dân Hoa Kỳ kính trọng và mến mộ như vị Cha Già của Dân Tộc, vì đã có công sáng lập Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ. Người ta có thể nói : Tất cả ý nghĩa cao quý trọng đại của ngày Ðại Lễ Tạ Ơn, mà người dân Hoa Kỳ long trọng tổ chức bao đời nay đã được công khai biểu lộ qua những lời tuyên bố lịch sử dưới đây của cố Tổng Thống George Washington năm 1789 :

" Kể từ nay, tôi đã quyết định và lựa chọn ngày thứ Năm trong tuần lễ thứ Tư trong tháng 11 dương lịch hàng năm, để toàn thể nhân dân Hoa Kỳ thuộc các tiểu bang Dâng Hiến, Phụng Thờ và Tạ Ơn Thượng Ðế Tối Cao. Chính Ngài là vị Ðại Ân Nhân của dân tộc chúng ta. Chính Ngài là Ðấng đã ban muôn hồng ân tốt lành mà chúng ta đã có, đang có và sẽ có. Vì thế chúng ta hãy đồng tâm nhất trí dâng lên Thượng Ðế tất cả tấm lòng tri ân chân thành của nhân dân ta. Nhờ sự bảo trợ và quan phòng của Ngài, mà tổ tiên chúng ta đã được đến miền đất mới này, từ ngày khởi đầu đến ngày lập quốc. Chúng ta hãy cảm tạ Thượng Ðế vì đất nước đã được thanh bình sau những ngày chinh chiến. Và hiện nay nhân dân đang được sống trong bình an hạnh phúc trong một chế độ có hiến pháp và chính phủ, để duy trì an ninh trật tự và lợi ích cho mọi người dân. Chúng ta hãy dâng lên Thượng Ðế những lời cảm tạ chân thành vì sự Tự Do Tôn Giáo và Nhân Quyền đã được Ngài bảo vệ và chúc phúc. Sau cùng chúng ta hãy Tạ Ơn Thượng Ðế vì muôn vàn hồng ân Ngài đã ban cho dân tộc chúng ta." (Trích Celebrations của Robert J.Myers, trg 278).

Tạ ơn Trời, Tạ ơn Người

Hàng năm mỗi lần nhân dân Hoa Kỳ hân hoan mừng Ðại Lễ Tạ Ơn, thiết tưởng đây là một dịp thuận tiện để mỗi người Việt Nam định cư tại đây suy nghĩ và nhận định lại nhiệm vụ đối với đất nước, mà chúng ta đang sinh sống cũng như cuộc sống của chính mình và quê hương thân yêu mà chúng ta xa cách.

Từ Ðại Lễ Tạ Ơn đầu tiên được chính thức thành lập đến nay, hàng năm nhân dân Hoa Kỳ không bao giờ quên nhiệm vụ tri ân Thượng Ðế đã hướng dẫn tổ tiên họ đến lập nghiệp tại miền đất hứa trù phú phì nhiêu này. Tâm tình biết ơn Thượng Ðế được toàn dân công khai xác nhận trong một đại lễ quốc gia phải chăng đó là một nét văn hóa đặc biệt, một truyền thống cao quý của nhân dân Hoa Kỳ hơn nhiều dân tộc khác trên thế giới.

Vì có biết ơn Thượng Ðế, con người mới biết ơn và làm ơn cho nhau.

Có biết Tạ Ơn Trời, con người mới biết Tạ Ơn người.

Sau trên hai thế kỷ, ngày nay chúng ta đọc lại những lời tuyên bố lịch sử của cố Tổng Thống George Washington trong ngày Ðại lễ Tạ Ơn đầu tiên năm 1789, nghĩa là cách đây đúng 211 năm, không ai trong chúng ta không cảm phục và ngưỡng mộ sự cao cả trong suy nghĩ và tư tưởng của ông.

Phải, chính những tư tưởng xuất chúng ấy đã trở thành nền tảng căn bản cho nếp sống tự do dân chủ nhân quyền và lòng hào hiệp của nhân dân Mỹ. Chính những nhận định xác đáng về vị trí của họ đối với Thượng Ðế, với tổ tiên, với mọi người, đã làm cho đất nước Hoa Kỳ hiện nay trở thành một quốc gia hiếu khách mở rộng vòng tay đón tiếp mọi sắc dân, mọi chủng tộc, mọi quốc gia đến lập nghiệp tại đây.

Thượng Ðế đã hướng dẫn tổ tiên họ đến đây thì ngày nay đến lượt họ cũng ân cần bảo trợ và đón tiếp các dân tộc khác. Có thể nói, hiện nay không có một quốc gia nào, mà người dân trên khắp thế giới mong muốn được đến định cư bằng đất nước Hoa Kỳ. Không một đất nước nào mà nền Tự Do Dân Chủ Nhân Quyền được tuyệt đối tôn trọng và đã trở thành khuôn mẫu cho các nơi khác noi theo bằng chính thể dân chủ tự do Hoa Kỳ. Phải chăng chính tâm tình biết ơn Thượng Ðế đã trở thành nền tảng xử thế cho đời sống của người dân trong khi giao tiếp với người khác.

Là những người Việt Nam, chúng ta cần nhớ lại biến cố đau thương tháng tư đen năm 1975 của dân tộc. Sau khi những người cộng sản từ miền Bắc tràn xuống xâm chiếm miền Nam, mọi người đều hốt hoảng sợ hãi, vì những gì đen tối nhất đang đổ ập xuống trên cuộc đời chúng ta. Không gia đình nào mà không có người phải đi vào ngục tù cải tạo hoặc bị cưỡng bách đến định cư tại vùng kinh tế mới.

Chính trong những năm tháng đen tối đau thương ấy, hàng đoàn người đã bỏ lại tất cả, nhà cửa ruộng vườn mồ mả tổ tiên, để vượt biên với hy vọng được lập nghiệp tại vùng đất mới. Hàng trăm ngàn người đã mất tích trong rừng sâu hoặc làm mồi cho cá mập trên biển cả ! Những lúc lênh đênh trên Biển Ðông hoặc băng rừng vượt suối, đối với mọi người, nếu được đến định cư lập nghiệp tại Hoa Kỳ là một may mắn rất đặc biệt như những người Do Thái xưa kia được hân hạnh đặt chân đến miền Ðất Hứa trong Kinh Thánh. Thoảng hoặc sau này đến định cư tại đây theo các chương trình HO, ODP, Con Lai, chúng ta khác nào những tổ tiên của nhân dân Hoa Kỳ xưa kia được Thượng Ðế quan phòng hướng dẫn đến miền đất mới này.

Giờ đây nhìn lại cuộc sống hiện tại, rất nhiều người trong chúng ta không thể ngờ rằng họ đã có tất cả những gì mà trước đây không bao giờ dám mơ ước.

Ða số người Việt tại Mỹ đã có công ăn việc làm, nhà cửa, xe cộ, con cái khôn lớn thành đạt hơn gấp nhiều lần trước đây tại quê nhà. Rất nhiều người Việt Nam đã thành công trên mọi lãnh vực học vấn, kinh doanh, giáo dục, khoa học kỹ thuật không kém gì các dân tộc thiểu số khác. Nhưng có bao giờ chúng ta biết cảm tạ Thượng Ðế như người dân Hoa Kỳ hàng năm vẫn trung thành dâng lên Ngài những tâm tình tri ân trong ngày Ðại Lễ Tạ Ơn ? Có bao giờ chúng ta nhớ đến ngày đầu tiên đặt chân trên đất Mỹ để tạ ơn Thượng Ðế, đồng thời cám ơn những vị ân nhân đã giúp đỡ mình trong những ngày đầu tiên bỡ ngỡ tại miền đất lạ này ?!
Nếu có người nào nghĩ rằng họ không mang ơn ai, đặc biệt với Thượng Ðế thì đó là một lỗi lầm lớn, vì đời sống con người đều có những ràng buộc liên đới chập chùng.

Con người không thể sống cô độc một mình như một ốc đảo giữa sa mạc mênh mông hay một con sò vật vờ với thủy triều vỗ đập tháng ngày.

Trái lại con người phải sống với người khác, vì người khác và cho người khác trong một tổ chức hay xã hội lớn nhỏ, trong một không gian và thời gian nhất định. Trong cuộc sống, chúng ta thường chẳng cho đi bao nhiêu nhưng đã nhận lãnh quá nhiều.

Nếu một ngày nào đó, đời ta không còn nhận được những yêu thương, những giúp đỡ, những sự cộng tác, những đóng góp của bao người khác, lập tức ta sẽ trở thành bơ vơ, nghèo nàn, khốn khổ biết bao !

Từ vật chất đến tinh thần, cuộc đời mỗi người đều được xây dựng bằng biết bao công ơn của bao người, nhất là bao hồng ân và sự quan phòng huyền nhiệm của Thượng Ðế.

Tiền bạc, quà tặng, ta có thể trả sòng phẳng. Nhưng những ân tình thương mến làm sao có thể đáp đền !

Những mồ hôi nước mắt, những tận tâm công lao của bao người, mà chúng ta chia sẻ cho nhau, đều là những tặng vật thiêng liêng cao quý. Chưa chắc ta đã hiểu rõ hết được giá trị xác đáng những hồng ân đó, nói chi đền trả cho đủ !!

Trong ngày Ðại Lễ Tạ Ơn, không gì ý nghĩa và đáng khích lệ, nếu các Cộng Ðồng người Việt tại Hoa Kỳ tổ chức những buổi gặp gỡ, những cuộc liên hoan, để củng cố tình thương, xây dựng sự thông cảm đoàn kết giữa những đồng bào ruột thịt lưu vong, đặc biệt với những cộng đồng người địa phương Hoa Kỳ hoặc những cộng đồng thiểu số của các dân tộc khác để giúp nhau cùng thăng tiến trong cuộc sống. Càng nhiều sinh hoạt tương trợ, chúng ta càng làm cho ý nghĩa ngày Ðại Lễ Tạ Ơn càng phong phú.

Ngày Ðại Lễ Tạ Ơn cũng là dịp để chúng ta hướng lòng về Quê Hương ngàn trùng xa cách, nơi có gần 80 triệu đồng bào ruột thịt đang sống trong vòng tay của Mẹ Việt Nam, để chúng ta nói lên lời tri ân chân thành với các vị Anh Hùng của Dân Tộc đã có công dựng nước và cứu nước, với các bậc tổ tiên, với các bậc cha mẹ còn sống hay đã quá cố đã có công sinh thành dưỡng dục chúng ta, với các thày cô đã dày công giáo huấn chúng ta nên người, nhờ đó chúng ta mới có ngày hôm nay.

Trong ngày Ðại Lễ Tạ Ơn, tất cả chúng ta dù sống tại nơi đâu, dù khác nhau về chính kiến, tôn giáo, giai cấp xã hội, chúng ta cũng hãy thành kính dâng lên Mẹ Việt Nam những nén hương với những tâm tình ngưỡng mộ tri ân. Quê Hương Mẹ Việt Nam được hình thành là nhờ bao công lao dựng nước và cứu nước của biết bao thế hệ anh hùng liệt sĩ, đã vào sinh ra tử bảo vệ giang sơn gấm vóc để lại cho chúng ta là con cháu. Ðất Nước Việt Nam còn tồn tại trải qua biết bao phong ba bão táp lịch sử là nhờ Tinh Thần Tranh Ðấu của những thành phần cao quý trên đây. Họ chính là những người đã viết lên những trang sử oai hùng của dân tộc.

Với Niềm Tin Tôn Giáo, chúng ta hãy dâng lên Thượng Ðế những lời tri ân vì đã cho chúng ta sinh ra là người Việt Nam, được làm công dân của một đất nước luôn trân trọng luân thường đạo lý Nhân Nghĩa Lễ Trí Tín, luôn quý mến những giá trị tinh thần và gia đình truyền thống hơn những lợi lộc vật chất, luôn biết chết vinh hơn sống nhục, luôn đề cao tình tương thân tương trợ của nghĩa đồng bào ruột thịt.

Thượng Ðế yêu thương chúng ta. Phải chăng đó chính là điệp khúc mà mỗi người chúng ta hãy lập lại trong từng giây phút của cuộc sống, nhất là khi nhìn lại bao hồng ân Ngài đã ban. Mỗi người chúng ta đều có một chương trình đặc biệt trong sự quan phòng kỳ diệu của Ngài. Ðối với Ngài, không có đám đông vô danh, chúng ta không biến thành những con số vô nghĩa như những người tù Ðức Quốc Xã !

Ngài gọi mỗi người chúng ta bằng một tên gọi riêng.
Mỗi người chúng ta đều có một giá trị đặc biệt không thể thay thế được đối với chương trình huyền nhiệm của Ngài.

Chúng ta cũng không thể nào đo lường Tình Thương Bao La của Ngài bằng thước đo hẹp hòi là trí óc bé nhỏ của ta !!

Thượng Ðế cũng không tạo dựng con người theo một khuôn mẫu chung chung như những cơ phận trong một cỗ máy, được sản xuất theo hệ thống giây chuyền, mà theo một chương trình đặc biệt riêng cho mỗi người. Mọi biến cố vui nuồn lớn nhỏ đều được Ngài xử dụng để mang lại thiện hảo cho đời ta, phương chi vấn đề định cư của gần hai triệu người Việt trên đất nước Hoa Kỳ tự do dân chủ này.

Sự hiện diện đông đảo này chắc chắn không phải là kết quả tình cờ của lịch sử đối với Hoa Kỳ và đặc biệt đối với Việt Nam.

Dưới ánh sáng Niềm Tin Tôn Giáo, đối với sự quan phòng của Thượng Ðế, sự hiện diện này dĩ nhiên đã được đi vào kế hoạch Khôi Phục và Tái Thiết Quê Hương Việt Nam thân yêu hôm nay và ngày mai.

Tất cả đều mang Dấu ấn Tình Yêu của Thượng Ðế. Tất cả đều là Hồng Ân của Ngài, nếu ta so sánh cuộc sống mình với đồng bào ruột thịt trong nước đang sống trong thiếu thốn tất cả ! ! Vậy còn gì thiết thực và xác đáng bằng tâm tình biết ơn mà mỗi người chúng ta dâng lên Thượng Ðế trong ngày Ðại Lễ Tạ Ơn này. Và phải chăng ngày Ðại Lễ Tạ Ơn là ngày mà chúng ta hãy dâng lời Tạ Ơn Trời và Tạ Ơn Người.

Lm Trần Quý Thiện

Trang nhà