In bài
VietCatholic News(12/08/2001).
Trong những tháng ngày này, tại
nhiều nơi trong Hội Thánh Việt Nam, đã đang và sẽ tổ chức nhiều thánh lễ
kéo chú ý đến cá nhân này cộng đồng kia. Ðặc biệt là những thánh lễ có
chủ ý đề cao người mang chức vụ thánh. Như lễ phong chức thánh, lễ mừng và
giới thiệu người được phong chức thánh, được trao nhiệm vụ thánh. Lễ tạ
ơn và cầu nguyện cho người mang chức vụ thánh. Không có lễ tạ ơn vì chức
vụ thánh chung chung. Mà chỉ có lễ tạ ơn nơi vị này vị nọ.
Hầu như mọi thánh lễ như thế đều được tổ chức tốt đẹp.
Tuy nhiên trong những dịp như thế này, tôi thường hay nhớ lại chuyện xưa
được kể trong Phúc Âm thánh Marcô.
Người thanh niên giàu có
"Ðức Giêsu vừa lên đường, thì có một người chạy đến, quỳ trước
mặt Người và hỏi:
"Thưa Thầy nhân lành, Tôi phải làm gì
để được sự sống đời đời làm gia nghiệp ?".
Ðức Giêsu đáp:
"Sao anh nói tôi là nhân lành ? Không có
ai nhân lành cả, trừ một mình Thiên Chúa. Hẳn anh biết các điều răn: Chớ
giết người, chớ ngoại tình, chớ trộm cắp, chớ làm chứng gian, chớ làm hại
ai, hãy thờ kính cha mẹ".
Anh ta nói:
"Thưa Thầy, tất cả những điều đó, tôi
đã tuân giữ từ thuở nhỏ".
Ðức Giêsu đưa mắt nhìn anh ta và đem lòng yêu mến. Người
bảo anh ta:
"Anh chỉ thiếu có một điều, là hãy đi
bán những gì anh có mà cho người nghèo, anh sẽ được một kho tàng trên
trời. Rồi, hãy đến theo tôi".
Anh ta xa xầm nét mặt vì lời đó, và buồn rầu bỏ đi, vì
anh ta có nhiều của cải.
Ðức Giêsu rảo mắt nhìn chung quanh rồi nói với các môn đệ:
"Những người giàu có thì khó vào nước
Thiên Chúa biết bao".
Nghe Người nói thế, các môn đệ sững sờ. Nhưng người lại nói
tiếp:
"Các con ơi, vào được nước Thiên Chúa
thực khó biết bao. Con lạc đà chui qua lỗ kim còn dễ hơn người giàu vào
Nước Thiên Chúa".
Các ông lại cành sửng sốt hơn nữa và nói với nhau:
"Thế thì ai có thể được cứu?".
Ðức Giêsu nhìn thẳng các ông và nói:
"Ðối với loài người thì không thể
được, nhưng đối với Thiên Chúa thì không phải thế, vì đối với Thiên
Chúa mọi sự đều có thể được".
Khi suy gẫm bài Phúc Âm trên, tôi thấy người thanh niên ấy có thể là tôi,
là chúng ta, khi chúng ta không có sự tự do nội tâm đối với những gì mình
có.
Những khó khăn về tự do nội tâm
Tự do nội tâm là không để mình bị sai khiến, bị khống chế, bị bó buộc một
cách nô lệ bởi những của cải bất cứ loại nào, trái lại mình ngoan ngoãn dễ
dàng nghe Chúa, đi theo Chúa, cho dù phải bỏ tất cả những gì mình đang có
đang ưa thích và đang theo đuổi.
Sự tự do nội tâm này là điều rất khó.Trước hết vì chúng ta ít để ý
đến. Người thanh niên trong Phúc Âm quả quyết mình suốt đời đã giữ đạo
đúng như luật dạy. Anh ta cho thế là đủ để an tâm. Anh không bao giờ nghĩ
đến việc phải bước thêm bước nữa, đó là phải có thái độ nghèo khó nội
tâm. Nhưng Chúa lại đòi điều đó. Còn chúng ta thì sao, chúng ta cũng như
bao người vẫn hay bám vào lối sống đạo luật lệ, tự hào về lối sống đạo
luật lệ. Chúng ta cần ý thức là sống đạo như vậy chưa là đạo đức mà
Chúa muốn.
Hơn nữa, không những chúng ta an tâm về lối sống đạo luật lệ, coi đó là
một tài sản cao quý của mình, mà còn dễ tự hào về những hào quang của
mình. Hào quang thực và hào quang ảo tưởng. Hào quang do thành tích, do chức,
do quyền, do lợi lộc, do địa vị, do những khen tụng đó đây và do những
tưởng tượng chủ quan. Tất cả những thứ đó cũng làm nên một gia sản riêng.
Nếu chúng ta không khiêm tốn và cảnh giác, thì thay vì chọn Chúa làm gia
nghiệp, chúng ta sẽ chọn những tài sản đó làm gia nghiệp. Những dính bén,
ràng buộc của chúng ta với tài sản đó thường thuộc dạng vô thức. Chúng ăn
rễ quá sâu vào nội tâm ta do một nếp sống thiếu kỉ luật tu đức. Nên khó
khăn sẽ rất lớn , khi chúng ta nghe Chúa bảo:
Hãy dứt lìa tất cả, để vác thánh giá đi
theo Chúa Giêsu trong tinh thần nghèo khó và phó thác.
Lại một khó khăn nữa, và khó khăn này thường lớn hơn tất cả mọi khó khăn
khác. Ðó là từ bỏ ý riêng mình, để vâng phục thánh ý Chúa. Thực vậy,
kinh nghiệm tu đức, mục vụ, truyền giáo chứng minh rằng: Chúng ta ai cũng nuôi
trong mình những chương trình nọ, dự kiến kia. Chúng ta đặt tin tưởng vào
đó, coi đó như những phương tiện và đường lối nhất định phải đạt
được. Chúng ta tưởng ý của riêng ta và của cộng đoàn là hợp ý Chúa.
Chúng ta nuôi nhiều ý riêng loại đó, coi đó là một tài sản quý. Nhưng
biết bao trường hợp đã cho thấy ý chúa rất khác. Chúa muốn chúng ta từ bỏ
gia tài riêng, để đi theo Chúa. Thế là chúng ta lại như người thanh niên
ấy, tỏ ra buồn sầu, chán nản, dần dần xa Chúa. Hoặc là cũng vâng phục ý
Chúa, nhưng một cách miễn cưỡng, tạm thời. Ðúng như Chúa phán:
"Người
giàu có khó vào được nước Chúa".
Phải biết đón nhận ơn Chúa
Suy nghĩ tới đây, tôi cũng như bao người sẽ phản ứng y như các môn đệ
xưa:"Thế thì ai có thể được cứu ". Người trả lời sẽ không phải
là chúng ta, nhưng là chính Chúa Giêsu:"Ðối với loài người thì không
thể được, nhưng đối với Thiên Chúa thì không phải thế. Bởi vì đối với
Thiên Chúa mọi sự đều có thể được" (Mc 10,27).
Chúa muốn chúng ta có một trái tim trong sạch, khiêm tốn, khó nghèo. Vậy thì,
chính chúng ta cũng phải muốn như thế, cũng phải khát khao điều đó, cũng
phải coi điều Chúa muốn đó là điều quan trọng. Khát khao điều đó chỉ
làbước đầu. Tiếp theo là bước thứ hai, đó là phải chấp nhận kế hoạch
của Chúa. Kế hoạch của Chúa là ưu tiên thực thi bổn phận liên đới và tình
thương xót:"Hãy về bán tất cả những gì anh có, phân phát cho kẻ
nghèo". Rồi bó buộc mình trở nên giống Chúa Giêsu:" Hãy trở lại
theo Ta ".
Chỉ bằng ấy bước đi cũng là chuyện rất khó. Nhận ra cái khó ấy để biết
khiêm nhường cầu nguyện cậy trông ơn Chúa, chính là một chặng đường đạo
đức, mà chúng ta phải cố gắng đi vào.
Chúa Giêsu không hài lòng với "người thanh niên giàu có". Não trạng
con người Việt nam hôm nay cũng không muốn thấy "người thanh niên giàu
có" trong giới tu sĩ, giáo sĩ. Trong đạo, hình ảnh "người thanh niên
giàu có" như Phúc Âm kể không đẹp đẽ gì đâu. Trong nhà tu, hình ảnh
một người giai cấp giàu có lại càng chẳng đẹp đẽ gì . Xin Chúa thương ban
ơn thanh tẩy chúng ta, để chúng ta thực sự từ bỏ mọi sự mà đi theo Chúa.
Ðức Giám Mục Gioan Baotixita Bùi Tuần